İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta, tüm yurdu etkisi altına alan soğuk havaların özellikle akciğer hastalarını etkilediğini vurgulayarak, astım ve KOAH gibi akciğer hastalarının   rahat bir kış geçirmek için çok gerekli olmadıkça soğuk, yağmurlu, karlı ve rüzgarlı havalarda sokağa çıkmamalarını önerdi.

Prof. Dr. Küçükusta, tüm yurdu etkisine alan soğuk havalara dikkat çekerek, soğuk havadan en çok etkilenen ve hastanelerin acil servislerine giden kişilerin akciğer hastaları olduğunu söyledi.

''Astım, KOAH gibi hastalığı olanları en çok rahatsız eden şey, havanın soğuk ve kuru olmasıdır. Soğuk hava, bronşları daraltarak öksürük, hırıltı ve nefes darlığına neden olur'' diyen Prof. Dr. Küçükusta, ayrıca kışın ev, işyeri gibi kapalı mekanların havasının da ısıtmaya ve pencerelerin kapalı tutulmasına bağlı olarak daha kuru olmasının da, bronşların daralmasına ve salgıların kurumasına yol açtığını bildirdi.

Prof. Dr. Küçükusta, insanlar kışın zamanlarının neredeyse tamamına yakınını kapalı mekanlarda geçirdikleri için, bu ortamların havasının kirliliği ve alerjenlerle daha yoğun karşılaşmalarının da astım krizlerini tetikleyen önemli bir neden olduğunu dile getirerek, kışın en çok rahatsızlık yaratan alerjenlerin ise ev akarları, evcil hayvanlar ve küf mantarları olduğunu kaydetti.

Elleri yıkamak önemli

Kış aylarının derdi üst solunum yolu hastalıkları... Öldürmeyen ama süründüren, solunumla dokunmayla bulaşıp; yaşamı zehir eden öksürükler, aksırıklar... Uzmanlara göre kolayca yayılan enfeksiyonlardan korunabilmek için nefes almama gibi bir seçeneğimiz yok. Ama en azından ellerimizi sık sık yıkayabiliriz.

Marmara Üniversitesi Nöroloji Enstitüsü Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Alev Üneri üst solunum yolu enfeksiyonlarının kış mevsiminde artış göstermesinin en büyük nedenini insanların kapalı mekanlarda bir arada olmasına bağlıyor. Üneri'ye göre herkesin bir arada olması, enfeksiyonu olan bir kişinin diğerlerine de enfeksiyonu bulaştırmasına neden oluyor. Ayrıca havalandırmaları ve toplu taşıma araçlarının daha sık kullanılmasını da enfeksiyonları yayan diğer nedenler arasında sıralayan Üneri sorularımızı yanıtladı;

Üst solunum yolu enfeksiyonları için risk grupları kimlerdir?
Kişisel faktörler çok önemli. Bünyede doğuştan gelen özellikler varsa, alerjik yapı, ya da anatomik bir takım özellikler. Mesela burun kemiğinde eğrilik, devamlı ağızdan nefes alıp vermek gibi... Bunlar enfeksiyona yakalanmayı kolaylaştırır. Bozuk uyku, yemek düzeni enfeksiyonlarına yakalanmada önemli. Bir de stres faktörü var. Yani, stresli kişiler, diğer kişilere göre daha sık enfeksiyonlara yakalanabiliyor.

Kış mevsiminde ülkemizde yaşanan soğuk havaya bağlı olarak nezle, grip, faranjit, larenjit, sinüzit, orta kulak iltihabı, bronşit, zatürre gibi hastalıkların görülme sıklığı artıyor. Enfeksiyonlar özellikle, çocukları, yaşlıları, hamileleri, kronik sağlık sorunları olanları olumsuz etkiliyor.
Kış mevsiminde soğuk havaya uyum sağlamak için vücudun daha fazla enerji harcadığına dikkat çekiliyor. Bu enerji ihtiyacı karşılanmadığında da vücut direnci düşüyor, enfeksiyonlara yatkın hale geliyor. Soğuk kış iklimde yaşayan ve yıllarını geçiren insanların soğuk havaya uyumuyla ılıman iklimde ve zaman zaman soğukta yaşayan insanların uyumunun farklı olduğu belirtiliyor. Soğuk, özellikle akciğerin akut veya kronik tüm hastalıklarını tetikler. Bronşit, astım gibi sağlık sorunları daha sık görülür. Ayrıca kronik böbrek ve diyabet hastaları, kalp hastaları, by-pass geçiren kişiler aşırı soğuklardan çok daha fazla etkilenirler. Kışın ortaya çıkan hava kirliliği de soğukla birleştiğinde sorun büyür.
Zatürreye dikkat
Kış mevsiminde artış gösteren ve iyi tedavi edilmediğinde ölüme bile yol açabilen hastalıklardan biri de zatürre. Akciğerlerin iltihabi bir hastalığı olan zatürrede, akciğerlerde bulunan hava kesecikleri, iltihabi bir sıvıyla dolar. Akciğerlerin görevi olan oksijen alış veriş fonksiyonu bozulur, kanda oksijen düzeyi azalır. Bunların sonucunda hücreler normal fonksiyonlarını yerine getiremez ve hatta bu nedenle ölüm bile görülebilir. Amerika'da bile halen ölüme yol açan hastalıklar arasında zatürre altıncı sırada yer alıyor.
Zatürre
Zatürreye yol açan 30'un üzerinde mikroorganizma tanımlanmaktadır. Zatürrenin oluşumunda bakteriler ve virüsler önemli rol oynar. Bakterilerden kaynaklanan enfeksiyonlar yenidoğan bebeklerden yaşlı kişilere kadar her yaş grubunda görülebilir. Alkolikler, yeni ameliyat olmuş hastalar, kronik akciğer ve kalp hastalığı olanlar ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde pnömoniye yakalanma riski daha yüksektir. Ateş, titreme, öksürük, sarı veya yeşil renkte balgam çıkarma, göğüs ağrısı ve terlemeyle gelişir.
Zatürrelerin yarısı da virüslerden kaynaklanıyor. Virüslerden kaynaklanan zatürrelerin kısa sürede iyileştiğine dikkat çekiliyor. Ancak grip virüsü ağır zatürreye yol açabilir, altta yatan kalp , akciğer hastalığı olanlarda ve gebelerde ölüm nedeni bile olabilir. Belirtileri ateş, başağrısı, kuru öksürük, kas ağrısı ve halsizlik gibi gripal infeksiyonlarda görülen belirtilerdir.
Zatürre nasıl tedavisi edilir?