Okunma Sayısı : 1658  |
Halk
arasında hazımsızlık diye adlandırılan ve sık görüldüğü için pek de
önemsenmeyen dispepsi kendi başına bir hastalık olmaktan çok,
genellikle reflü, ülser veya safra kesesi hastalığı ya da benzer başka
hastalıklar gibi altta yatan bir sorunun dış belirtisidir
Bazı tıbbi terimleri son zamanlarda doktor olmayan kişilerden de sık
duyar olduk. Sağlık bilinci geliştikçe, bu konuda çeşitli yazılar
yazıldıkça bu tabirler de günlük kullanıma giriyor. Dispepsi de
bunlardan bir. Dispepsi karnın üst bölgesine yerleşmiş olan, şişiklik,
çokluk bir aydan fazla süredir devam eden ağrı, geğirme ve gaz çıkartma
ile birlikte giden bir şikayetler paketidir. Halk arasında hazımsızlık
diye adlandırılır ve sık görüldüğü için pek de önemsenmez.
Dispepsi,genellikle reflü, ülser veya safra kesesi hastalığı veya
benzer başka hastalıklar gibi altta yatan bir sorunun dış
belirtisidir.Dispepsi yakınmaları, çokluk karnın üst bölümünde ısrarcı
veya tekrarlayan bir ağrı ya da rahatsızlık hissi şeklinde tarif
edilir.
Belirtileri nelerdir?
Mide yanması Karın ağrısı
Şişkinlik Geğirme ve gaz Bulantı ve kusma Ağızda acımsı veya asitli tat
Bu belirtiler stresli zamanlarda artabilir. Dispepsi ile birlikte göğüs
alt bölgesinde bir yanma şikayeti de oldukça sık görülmektedir.
Çok
sık karşılaşılan bir rahatsızlık olan dispepsi, her iki cinsiyette ve
bütün yaşlarda görülebilir. Aşırı alkol kullanımı, mideyi tahriş
edebilen (aspirin gibi) ilaçlar, sindirim kanalında ülser gibi
bozukluklar ve endişe hali ya da depresyon gibi duygusal sorunlar
dispepsi riskini artıran faktörlerdir.
Sebepleri nelerdir?
Hastalıklar:
Ülser
Reflü (asitli mide içeriğinin yemek borusuna geçmesi)
Mide hastalıkları
Gastroparezi (midenin normal boşalmaması durumu; şeker hastalarında sıktır)
Mide enfeksiyonları
İritabl bağırsak sendromu
Kronik pankreatit
Tiroid hastalığı
Hamilelik
Ve daha birçok sindirim sistemi hastalıkları
İlaçlar
Aspirin ve birçok başka ağrı kesici
Östrojen hormonu ve doğum kontrol hapları
Kortizon
Bazı antibiyotikler
Tiroid ilaçları gibi çeşitli ilaçlar.
Yaşam tarzı
Bir oturuşta çok fazla yemek, çok hızlı yemek, çok yağlı yemek veya stresli koşullarda yemek yemek
Fazla alkol alımı
Sigara
Stres ve yorgunluk
Mide asidi fazlalığı
Yemek yerken aşırı hava yutulması dispepsiye genellikle eşlik eden geğirme ve şişkinlik belirtilerini artırabilir.
Nasıl tanı konulur?
Dispepsi şikayetleriniz varsa daha
ciddi bir durumun varlığını ekarte etmek için mutlaka doktorunuza
gidin. Çünkü dispepsi geniş bir kavramdır, altında çeşitli hastalıklar
gizlenebilir. Önce doktorunuz altta yatan başka hastalıkları
araştıracaktır. Bu amaçla birçok kan testi yapabilir, görüntüleme
tetkikleri isteyebilir. Yemek borusunu, mideyi ve bağırsakları daha iyi
incelemek için endoskopi yani bu organların ince bir hortuma benzer bir
aletle içeriden görüntülenmesini isteyebilir.
Dispepsi
bir hastalıktan çok bir semptom olduğundan, tedavisi genellikle altta
yatan nedene bağlıdır. Özellikle kırk yaşın üstündeki dispepsi
yakınmalarının mutlaka ciddiye alınması gerekir. Doktorun yaptığı
araştırmalar sonucunda başka bir hastalık bulunmazsa aşağıdaki öneriler
dispepsi şikayetlerinin giderilmesinde size yardımcı olabilir. İşte
dispepsiyi hafifletmek için size yardımcı olacak bazı ipuçları:
Yemekleri çiğnerken ağzınız açık olmasın veya konuşmayın, hızlı
yemeyin. Çünkü bunlar çok fazla hava yutmanıza ve dispepsinin
ağırlaşmasına neden olabilir. Bir oturuşta çok fazla yemek yemeyin.
İçecekleri yemek sırasında değil, yemekten sonra için. Gece geç vakit
yemek yemeyin. Yemeklerden sonra gevşemeyi deneyin Baharatlı
yemeklerden kaçının. Turunçgiller ve domates gibi yüksek miktarda asit
içeren gıdaları yemeyin. Sigarayı bırakın. Alkollü içeceklerden uzak
durun. Kafeinli ve gazlı içeceklerden ve uzak durun. Karnınızı sıkan
dar giysilerden kaçının. Bunlar mideye baskı yaparak içindekilerin
yemek borusuna geçmesine neden olur. Dolu mideyle egzersiz yapmayın.
Yedikten hemen sonra yatmayın veya uzanmayın. Son yediğiniz yemek ile
yatma saatiniz arasında en az üç saat olsun. Yatağın baş ucu ayak
ucundan en az 15 cm yüksekte olsun. (Yüksek yastık değil, yatağın
başucunu altına kitap gibi bir şeyler koyarak yükseltmek, veya özel
reflü yastıkları). Böylece yatarken yediklerinizin yemek borusu yerine,
bağırsaklara doğru akışı sağlanır.
Yemek günlüğü tutulması faydalı olur
Önlemlere
rağmen dispepside düzelme olmadığında, doktorunuz semptomları
hafifletmek için size ilaç yazabilir. Dispepsiye neden olan yemekleri
saptamak için bir yemek günlüğü tutulması da çok faydalı olacaktır,
insanlar yazdıklarını sonradan incelerken bir anda yedikleri sırada
fark etmedikleri önemli ipuçlarını görebiliyorlar.Bazen kalp krizleri
de dispepsiye benzeyen belirtilere neden olabilir. Bu şikayetler sizde
yokken aniden başladıysa ve sizin için olağan dışı ise ve ilaveten
nefes darlığı, terleme veya çeneye, boyuna veya kola yayılan ağrı ile
birlikteyse derhal tıbbi yardım istenmelidir, bu hazımsızlıktır, geçer
diye beklenmemelidir.
hazımsızlık
|
|
|