Okunma Sayısı : 1535  |
Bacaklarınızda
özellikle akşam üstünden sonra ortaya çıkan ve gece kötüleşen
rahatsızlık, karıncalanma gibi hisler oluşuyorsa sizde de ''huzursuz
bacak sendromu'' olabilir.
Hareketsiz
durulduğunda veya uykuda gittikçe artan rahatsızlık, sıkıntı, uyuşma,
karıncalanma ve genellikle ''tarif edilmesi zor bir huzursuzluk
hissi''yle kendini gösteren ''Huzursuz Bacak Sendromu'' (HBS), yüz
kişiden üçünü etkileyen nörolojik bir hastalık. Genellikle bacaklarda
hissedilen ancak diğer uzuvlarda da görülebilen HBS'de hastalar,
şikâyetlerini hareketle azalttığı için karşı konulamaz şekilde
bacaklarını oynatma ihtiyacı hissediyor. VKV Amerikan Hastanesi Uyku
Bozuklukları Klinik Şefi Dr. Sabri Derman, HBS ile ilgili sorularımızı
yanıtladı.
Hastalık hangi yaşlarda ortaya çıkar?
HBS
herhangi bir yaşta ortaya çıkabilir ancak genellikle 40 - 45 yaşlarında
daha yoğun gözlenir. Bazen ilerleyen yaşla birlikte belirtiler
kendiliğinden azalır ve ortadan kaybolabilir.
HBS hangi nedenlerden kaynaklanır?
HBS
vakalarının yaklaşık yüzde 20'sinin demir eksikliğinden kaynaklandığı
görülmektedir. Hamilelik, bacaklarda varis, uyku apnesi, üremi,
diyabet, tiroid yetmezliği veya aşırı çalışması, Parkinson hastalığı,
çölyak hastalığı ve romatoid artrit gibi durumlar da HBS'nin ortaya
çıkmasına sebep olabilir. Bacaklar, kalp ve ciğerlere olan uzaklıkları
dolayısıyla genellikle hastalıktan en kötü etkilenen uzuvlardır fakat
bazı hastalarda, özellikle uykuda, kolların ve bütün vücudun
kasılmalarına yol açabilir.
Hastalığın görülme sıklığı nedir?
HBS'nun
görülme sıklığı ABD'de yüzde üç kadardır. Türkiye'de de sıklığın bu
dolayda olduğu sanılmaktadır. Hastaların yüzde 80 -90'ında ayrıca
''uykuda periyodik hareket bozukluğu'' da tespit edilmektedir.
Hastalığı tetikleyen nedenler nelerdir?
Susuzluk (dehidrasyon) bazı hastaların uzuvlarını hareket ettirme
ihtiyacını ortaya çıkarabilir. Bu hastalar genellikle bir bardak su
içtikten sonra rahatlama hissederler. Bazı ilaçlar hastalığa sebep
olabilir veya var olan durumu kötüleştirir (antiemetikler,
antihistaminikler, antidepresanlar, antipsikotikler, antiepileptikler).
Kan şekeri düzeyindeki düşmelerin (Hipoglisemi) HBS'yi şiddetlendirdiği
bilinmektedir. Bu hastalarda karbonhidratlı ve nişastalı gıdaların
azaltılması olumlu katkı sağlayabilir.
Tedavisi nasıl yapılır?
Tedavi planını belirlerken göz önünde bulundurulması gereken en önemli
faktör, HBS'nin özgün bir hastalık mı yoksa başka tıbbi durumlara bağlı
ikincil bir tablo mu olduğudur (örnek: demir eksikliği, atardamar
daralması, varis, tiroid sorunlar). Primer HBS için
kullanılan ilaçlar
hastalığı iyileştirmekten ziyade kontrol altına almada yardımcı olurlar
ve bu ilaçların bazen ciddi yan etkileri de olabilir. Diğer tıbbi
nedenlerden dolayı ortaya çıkan HBS durumlarında, belirtilere sebep
olan esas hastalığın tedavisi önce yapılır ve iyileşme şansı da
yüksektir.
Hastalar nelere dikkat etmelidir?
HBS
hastalarının önemli bir kısmı yaşam tarzlarında ufak değişiklikler
yaparak ve alternatif tedavilerden faydalanarak ciddi yararlar
görebilmektedir. Uygun seviyede egzersiz yapmak çoğu hasta için
rahatlatıcı olur, ancak çok fazla egzersizin durumu
kötüleştirebileceği, yetersiz egzersizin ise HBS'yi tetikleyebileceği
unutulmalıdır. Alkol, sigara, kafein gibi HBS'yi ağırlaştıran
faktörlerden uzak durulmalıdır. HBS hastaları sigara kullanılmalıdır.
Bazı kişilerde şekerli yiyecekler, yapay tatlandırıcıların yenmemesi ve
az yağlı diyetler rahatlama sağlar.
Yetersiz
uyku, uyku apnesi gibi hastalıklar HBS şikâyetlerini artırır. Potasyum,
magnezyum, B12, folate, E vitamini ve kalsiyum gibi vitamin ve mineral
takviyelerinin yararı olabilir.
Hastalığın belirtileri nelerdir?
Özellikle
bacaklarda ortaya çıkan rahatsızlık hissini azaltmak için hareket
ettirme için duyulan ''karşı konulması olanaksız'' bir istek, hatta
zorunluluk. HBS'deki rahatsızlık hissi, tarif edilmesi zor, garip bir
histir. Hastalar durumu tarif ederken değişik kelimeler kullanırlar:
rahatsızlık, karıncalanma, elektriklenme, gerilme, ağrı, kaşıntı,
iğnelenme, bacakların içinde karınca yürümesi vs. Yürümek veya yatakta
yürür gibi hareket etme rahatsızlık hissini geçici olarak azaltır.
Gevşemeyle, rahatlamayla, dinlenmeyle birlikte huzursuzluk hissinde
kötüleşme. Hareketsizlik, belirtileri şiddetlendirir. Oturma, yatma,
otomobilde, otobüste seyahat, TV izleme gibi sakin durumlarda kişi
uzuvlarını oynatmak ihtiyacı duyar.
HBS, bazı kişilerde sadece gece ortaya çıkar. Çoğu hastada rahatsızlık
gece vakti en yüksek, sabah erken saatlerde en düşük seviyededir.
Hastalık belirtileri kendiliğinden, daha doğrusu henüz belirlenemeyen
nedenlerle artma ve azalma dönemleri gösterir.
Badem, yeşil çay ve egzersiz rahatlatır
Arada sırada HBS şikâyeti yaşayan ve ilaç kullanmak istemeyen kişilerde
egzersiz yapma, uzuvları esnetme ve germe, ovuşturma, masaj yapma,
sıcak/soğuk su uygulaması, meditasyon, yoga, gevşeme egzersizleri, dar
çorap/pantolon giyme, yatarken dizlerin altını yastıkla destekleme,
bacakları elastik bandajla sarma, günlük taze badem yeme, yeşil çay,
akupunktur gibi yöntemler faydalı olabilmektedir.
bacak
badem
huzur
sendrom
yeşilçay
|
|
|