Okunma Sayısı : 1129  |
Pek
çok kişi her baş ağrısını migrenle özdeşleştirir. Oysa migren sanılan
baş ağrılarının çoğu, migren değildir. Baş ağrılarının çeşitli
nedenleri olabilir.
Başım ağrıyor diye, her gün karşılaştığımız kişilerden en az bir kaçı
şikâyet eder. ''Geçmiş olsun, ne oldu?'' deyince de çokluk, ''Migren
herhalde'' der geçiştirirler. Çoğu kişi özellikle yaşları biraz
ilerleyince, her baş ağrısını migrenle özdeşleştirir. Böyle migren
sanılan baş ağrılarının pek çoğu, migren değildir ve çeşitli sebeplere
bağlıdır. Baş ağrısı eğer sık sık oluyor veya sizi rahatsız edecek
kadar uzun sürüyorsa muhakkak doktorunuzla görüşmelisiniz. Unutmayın
normalde insanın herhangi bir yeri ağrımadığı gibi, başı da ağrımaz.
Yorgunluğa, kas gerginliğine, soğuk algınlığına bağlı baş ağrıları
olabileceği gibi bazı baş ağrıları da ciddi sebeplerden kaynaklanıyor
olabilir. Migren tipi baş ağrıları genellikle bulantı, kusma ve ışığa
karşı duyarlılığın eşlik ettiği, oldukça şiddetli baş ağrılarıdır.
Yarım baş ağrısı olarak da bilinir ve birçok tipi vardır.
Kalıcı bir
hasar vermese de milyonlarca kişinin yaşamını etkileyen migren,
kadınlarda erkeklere göre üç kat daha sıktır. Migrenli kadınların
dörtte birinde ayda dört veya daha fazla migren krizi gelişmektedir.
Migren krizleri birkaç saat veya birkaç gün sürebilir.Migrenli
kişilerde yorgunluk, parlak ışıklar, hava değişiklikleri ve başka
etmenler gibi migren tetikleyicilerinden etkilenme eğilimi olduğu
biliniyor. Migrenin kesin nedeni bilinmese de beyindeki değişimlerle ve
genetik faktörlerle ilgili olduğu düşünülüyor. Beyinde bir ''migren
ağrısı üretim merkezi'' nin var olduğu kabul ediliyor. Buradaki aşırı
aktif sinir hücreleri kan damarlarına sinyaller gönderdiklerinde
onların önce büzülmesine sonra genişlemesine ve ağrıyı başlatan
prostaglandinler, serotonin ve başka maddelerin salınmasına neden
olabiliyor. Genellikle belirsiz bir ağrı biçiminde başlayarak,
zonklayıcı bir ağrı gelişir. Ağrı çoğunlukla fiziksel
aktiviteyle
artar. Başın bir yanından diğer yanına kayabilir veya başın tarafını,
ya da tümünü etkileyebilir.
Migrenin tedavisi var mı?
Migrenin direkt
tedavisi yoktur. Doktorunuzun yönetiminde ilaç tedavisi ve
tetikçilerden kaçınılması, migren krizlerinin sıklığını ve şiddetini
hafifletir, zamanla da şikayetler çok azalıp, kaybolabilir de. Doktor
kontrolünde kullanılan ağrı kesiciler, bulantı kesiciler, migrenin ilk
belirtisiyle alındığında migren krizini durduran ilaçlar ve ayda iki üç
defadan fazla kriz yaşayan hastalarda düzenli kullanılan önleyici
(profilaktik) ilaçlarla, bugün migren tedavisinde önemli mesafeler
alınmıştır. Biofeedback denen, bilinçlenip, kendinizi tanıyıp,
kendinizi kontrol etme metodundan migren şikâyetlerinde çok fayda
sağlandığı söylenmektedir. Biofeedback kişilerin migreni tetikleyen
durumları anlamalarına ve hazırlanmalarına yardımcı olur. Özellikle
migren yavaş yavaş başlıyorsa, tümüyle yerleşmeden önce ağrıyı
durdurabilir.
Migren günlüğü tutun
Regl dönemlerinde migren
yakınmaları olanlar, âdetleri yaklaşırken önleyici tedaviye başlarlarsa
çok yarar görürler. Düzenli yemek, yeterli istirahat ve düzenli
egzersiz, migrenin önlenmesine yardımcı olabilir. Gevşeme ve stres
yönetimi teknikleri de migren krizlerini önleyebilir ya da şiddetini
azaltabilir. Bir ''migren günlüğü'' tutarak örneğin belirli yiyecekler,
yorgunluk ya da stres gibi baş ağrısını başlatan faktörleri ve baş
ağrısı tipini izleyebilirsiniz. Böylece migren ataklarınızın sıklığını,
tipini, şiddetini ve ağrıyı tetikleyen faktörleri saptamanız, mümkün
olabilir. Ağrı ile bağlantılı faktörlerden kaçınarak, gelecekte migren
krizlerini önleyebilirsiniz. Migren günlüğü, doktorunuza siz daha iyi
tanıtacaktır ve doktorunuzun size uygun ve özel bir tedavi vermesine
yardımcı olacaktır. Teşhisini ve tedavisini muhakkak doktorunuz
yapmalıdır. Başı ağrıyan yakınlarınızın tavsiyeleri, her zaman size
uymaz. Bu ağrının altında yatan başka bir sebep varsa size zaman
kaybettirerek zarar dahi verebilir.
Migren krizini tetikleyen faktörler
Duygusal stres
Âdet dönemleri
Normal uyku düzenindeki değişimler
Aşırı yorgunluk
Belirli yiyecekler ve içecekler
Aşırı kafein alımı veya yoksunluğu
Öğünlerin atlanması; açlık
Hava durumundaki değişiklikler
Egzersiz
Sigara
Parlak veya yanıp sönen ışıklar
Kokular
Besinlerdeki doğal kimyasallar, besin katkıları ve içecekler de migren krizlerini tetikleyebilir
Eski peynirler: rokfor, mozzerella, beyaz peynir, sedar, parmesan (bunların içindeki tiramin)
Alkol: kırmızı şarap, bira, viski, şampanya
Kafein: Kahve, çikolata, çay, kola, sodalı içecekler
Salam, sosis, füme etler (içindeki nitrat ve nitrit)
Ekmek ve unlu mamuller
Kuruyemişler
Füme veya kurutulmuş balık veya et
Patates cipsi, pizza, yer fıstığı, kaz ciğeri
Bazı Çin yemeklerindeki monosodyum glutamat
Migren belirtileri
Aşırı yorgunluk hissi
Baş dönmesi
Görme bulanıklığı
İshal
Solukluk
İştahsızlık
Işığa, sese ve kokulara karşı duyarlılık
Bulantı ve kusma, mide bozukluğu, karın ağrısı
Kendini çok sıcak ya da soğuk hissetme
başağrısı
migren
tedavi
|
|
|