Sağlık Merkez Sağlık Haberleri

Bilgisayar hasta ediyor

Sağlık konusu: admin on Mart 4, 2009 |

Bilgisayar kullanıcıları belli bir zamandan sonra bel, boyun, baş ağrısı, ellere kramp girme ve gözlerde yaşarma gibi sorunlarla karşılaşıyor.
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Fizik Tedavi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa Güler, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bilgisayar kullanıcılarını uzun bir zaman sonra bekleyen tehlikeler bulunduğunu belirterek, zaman içinde bilgisayarın sağlık düşmanı olabileceğini söyledi.Çok gelişmiş bir araç olmasına karşın bilgisayarın pek çok zaman sağlığa zararlı olduğuna dikkati çeken Güler, şöyle devam etti:

“Bilgisayara veriler klavye ve fare kullanılarak girilir. Çalışma sonuçlarını görmek için sürekli olarak monitöre bakmak gerekir. Ãœstelik bunları yaparken saatlerce bilgisayar karşısında hareketsiz oturmanız gerekebilir. Böyle olunca bilgisayar kullanırken saÄŸlığınızı korumak için bazı konulara dikkat etmelisiniz. Bazı bilgisayar kullanıcıları yemeÄŸi bile unutabilirler. Dünyanın en güzel bilgisayarı sizin olabilir ama doÄŸru ÅŸeyleri yapmazsanız en sıradan ve can sıkıcı hastalıklara sahip olabilirsiniz.”

Bilgisayar karşısında doğru oturma biçimi

Prof. Dr. Güler, bilgisayar kullanırken ilk olarak oturulan koltuğun doğru seçilmesi gerektiğini vurgulayarak, şunları söyledi:

“YüksekliÄŸi ayarlı, sırt için desteÄŸi olan yumuÅŸak minderli ve dayanıklı bir koltuk almalısınız. Sert ve ayarlı olmayan bir koltukta uzun süre oturmak ÅŸiddetli bel ve boyun aÄŸrılarına neden olabilir.

Koltuk seçiminden sonra eğer yoksa bir bilgisayar masası almalısınız.

Normal çalışma masaları çoÄŸu zaman bilgisayarlar için kullanışlı deÄŸildir. ÖrneÄŸin bilgisayar monitörünün gözünüzden biraz aÅŸağıda ve tam karşınızda bulunması gereklidir. Ayrıca klavyenin, dik oturduÄŸunuz zaman kollarınız dirsekten 90 derece kıvrıkken ellerinizle aynı hizada ve tam karşınızda olması gereklidir.” Bilgisayar kullanırken gereken fare, telefon, printer ve diÄŸer araçların da masa üzerinde kolayca ulaÅŸabilecek yerlerde olması gerektiÄŸini dile getiren Güler, “Bilgisayar kullanırken sık olarak yazı okumanız gerekirse yazıları bir askı ile tam önünüze koyup monitörü biraz yana almalısınız. Monitörünüzün pencereden veya diÄŸer ışık kaynaklarından uzak olması gereklidir. Ayrıca monitörünüzün rezolüsyonunu yazıların kolayca okunacağı bir ayara ve yenileme hızını titreÅŸme olmayacak bir hıza ayarlanması gereklidir” dedi.

Bilek, diz ve dirsek kireçlemesi

Prof. Dr. Güler, parmak, el bileÄŸi ve dirseÄŸin bilgisayar kullanırken yaptığı küçük ve tekrarlayıcı hareketlerin özellikle el bileÄŸi hizasında bozukluklara neden olabileceÄŸini kaydederek, “Bu hastalık da el bileÄŸi içinden geçen sinir ve tendon denilen kasların kemiÄŸe yapıştığı dokular zedelenip sıkışır. Bu durumda elde uyuÅŸukluk ve aÄŸrı, baÅŸparmak hareketlerinde ve el sıkma gücünde azalma ortaya çıkar, el becerisi bozulur. Bu rahatsızlığın tedavisi için bir ortopedi uzmanına danışmalısınız” diye konuÅŸtu.

Göz bozuklukları

Uzun süre bilgisayar karşısında çalışmanın gözlerde de bazı rahatsızlıklara neden olabildiğine işaret eden Prof. Dr. Güler, şunları kaydetti:

“Böyle durumlarda en sıklıkla göz çevresi ve baÅŸta aÄŸrı, gözlerde yorgunluk hissi, yanma, batma ve kızarıklık görülebilir. Yakınmalar daha çok günde 4-6 saatten fazla bilgisayar karşısında çalışan, özellikle gözlerinde miyop veya astigmatizm kusurları olan kiÅŸilerde sık görülür.

Bilgisayarla çalışmanın gözlerde kalıcı bir etkiye neden olmadığı bilinmektedir. Fakat gündelik yaşamda pek sorun oluşturmayan astigmatizm gibi kusurlar bilgisayar karşısında rahatsızlıklara neden olabilir.

Yanma, batma, kızarıklık, sulanma gibi yakınmalar monitöre bakarak çalışan kiÅŸilerde göz kırpma sayısındaki belirgin azalmaya baÄŸlı olabilir.” Ekranın gözlerden 50-70 santimetre uzakta ve göz hizasından biraz aÅŸağıda bulunmasının yorgunluk yakınmalarının azalmasını saÄŸlayabileceÄŸini ifade eden Güler, “Gözle ilgili yakınmaların azaltılabilmesi için öncelikle iyi bir göz muayenesi yapılmalıdır.

Ayrıca çalışma sırasında sık ara vermek ve aralarda örneÄŸin pencereden uzak nesnelere bakmak göz saÄŸlığı açısından önemlidir” dedi.

Bel, baş ve boyun ağrıları

Tıp Fakültesi Fizik Tedavi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Güler, bel, baş ve boyun ağrıları, omuz ve boyun tutulması, boyun ve belde disk zorlanmaları, sırt bölgesinde şekil bozuklukları, eğilmeler, osteoporoz gibi bölgelerde ağrıların oldukça sık görülen rahatsızlıklar olduğunu belirterek, şunları söyledi:

“Hatta iÅŸ güç kaybına ve saÄŸlık hizmeti alma açısından ÅŸirketlere ve devletlere oldukça büyük yük getirmektedir. Bunların bilgisayar kullanımı ile ilgili olarak sıklıkla uzun süre hareketsiz kalma, stres, uygun olmayan duruÅŸ biçimi gibi nedenlerle ortaya çıkarlar. Kas, kemik, sinir ve damarların aşırı gerilme ve uygun olmayan duruÅŸ biçimlerine baÄŸlı olarak ÅŸekil bozuklukları bu tip hastalıkları yaratabilir. Bu rahatsızlıklar olduÄŸu zaman ihmal etmeden öncelikle bir ortopedi uzmanına muayene olmalısınız.”

Bilgisayar kullanırken yapmanız gerekenler

Prof. Dr. Güler, bilgisayar kullanılırken, bazı hareketlere dikkat edilmesi gerektiÄŸini vurgulayarak, “Bilgisayar karşısında dik olarak oturun. Yazı yazarken klavyedeki tuÅŸlara fazla güçlü olmayan bir biçimde dokunun. Fareyi yumuÅŸak bir biçimde tutun. Kollarınızı ve parmaklarınızı yazma iÅŸlemi yapmadığınız zaman dinlendirin. Uzun süreler çalışmayın ve sık sık aralar verin. Çalışma sürenizi planlayın. Her gün belli sürelerle çalışın ve ara verin” diye konuÅŸtu.

Uzun süre aynı pozisyonda oturulmaması gerektiğini dile getiren Güler, şunları söyledi:

“OturduÄŸunuz sandalyenin arkası belinizi destekleyecek ÅŸekilde olmalı, bilgisayarınız göz hizasında olmalı, bileÄŸinizi olabildiÄŸince düz bir ÅŸekilde tutun. AyaÄŸa kalkın ve saÄŸ elinizle sol omzunuzu sol elinizle saÄŸ omuzunuzu kavrayın. Başınızı kolunuzun aksi yönünde çevirebildiÄŸiniz kadar hareket ettirin. BaÅŸlangıçta kendinizi zorlamayın. Gün geçtikçe ve boyun kaslarınız güçlendikçe zaten hareket mesafesi artacaktır.

Boynunuzu beÅŸer kez saÄŸa sola öne ve arkaya doÄŸru hareket ettirin. Her iki omuz, dirsek ve el bileÄŸi eklemlerini ve parmakları 2-3 saat arayla hareket ettiriniz, açıp kapatın. OturduÄŸunuz yerden kalkarak ayakta durunuz ve dizlerinizi kırmadan parmaklarınız yere deÄŸecek ÅŸekilde öne eÄŸilin. Ayrıca saÄŸa sola ve arkaya belden eÄŸilmeye çalışın. OturduÄŸunuz yerde derin nefes alıp verin. Bu hem gerginliÄŸinizi azaltır, hem de kaslarınızı gevÅŸetir.”