Okunma Sayısı : 1119  |
Şekerli gıdalar ilk yediğinizde kendinizi iyi hissettirir. Ancak kısa süre sonra, daha fazla acıkmanıza neden olurlar.
Karbonhidratlar
günlük diyetimizin büyük kısmını oluşturur. Çünkü vücudumuz için
gerekli ve önemli enerji kaynağıdır. Ancak basit karbonhidrat dediğimiz
şeker ve ürünlerini aşırı tüketmek dengeli beslenme açısından çok doğru
bir davranış değil. Bunun yerine tam tahıllara ağırlık vermek ve
karbonhidratı protein ile dengeleyebilmek çok önemli. Örneğin
aç karnına içtiğiniz şekerli bir içecek önce kan şekerinizi yükseltir
kendinizi iyi hissedersiniz ancak daha sonra insülin hormonunun aşırı
uyarılması ve kan şekerinde dengesizlik sebebiyle daha fazla acıkmanıza
ve canınızın tatlı istemesine sebep olabilir. Mümkün olduğunca şeker ve
şekerli yiyecekleri hayatınızdan uzaklaştırın. Şeker tüketiminiz ne
seviyede merak ediyorsanız bu testle kendinizi ölçebilirsiniz.
Hangi
tür tatlıları tercih ettiğinizi kontrol etmek için işte size bir şans.
Yediğiniz tatlılar diğer besin öğelerinden de zengin mi? Yoksa enerji
değeri yüksek, besin öğelerinden fakir olanları mı tercih ediyorsunuz?
Yandaki sütunda yer alan soruların karşısına size uygun olan 'Her
zaman', 'Çoğunlukla', 'Bazen' ya da 'Hiçbir zaman' seçeneklerinden
birini işaretleyin.
Şekerli gıdalarla aranızı test edin
1 - Ara öğünde şekerli kurabiye yerine meyveleri tercih eder misiniz?
2 - Öğle veya akşam öğünlerinde şekerli içecekler yerine ayran tercih eder misiniz?
3 - Çay / kahve içerken şeker kullanma alışkanlığından vazgeçtiniz mi?
4 - Kek, krep, kurabiye gibi yiyecekleri şurup yerine meyvelerle tatlandırmayı tercih eder misiniz?
5 - Dondurmayı karamel veya çikolata sos yerine meyve salatasıyla yer misiniz?
6 - Ara öğünde simit veya tostla birlikte meyve suyu veya şekerli gazozlar yerine ayran sipariş eder misiniz?
7 - Tatlı olarak hamurlu, şuruplu tatlılar yerine meyveli tatlıları tercih eder misiniz?
8 - Pasta veya kek yerken büyük bir dilim yerine en ince dilimi seçer misiniz?
9 - Ara öğünlerde sadece 5 - 6 tane kurabiye veya şekerli bisküvi yerine sütle birlikte şekersiz yağsız kraker seçer misiniz?
10 - Sıcak çikolata yaparken yalnızca su kullanmak yerine sütle yapmayı tercih eder misiniz?
DEĞERLENDİRME
Her yanıtı aşağıdaki puana göre değerlendirin
Her zaman 4 puan
Çoğunlukla 3 puan
Bazen 2 puan
Hiçbir zaman 1 puan
Toplam puanınız;
30 puanın üzerindeyse:
Dengeli beslenmeye çok dikkat
ediyorsunuz, şeker almak yerine besin değeri daha yüksek meyve ve
protein içeren seçimler yapıyorsunuz. Bu beslenme şeklini korumaya
devam edin.
20 - 29 puan arası:
Dengeli bir
diyetle besleniyorsanız ve gereksiniminiz kadar enerji tüketiyorsanız,
büyük bir ihtimalle tatlı seçimleriniz doğru. Eğer kilo fazlanız varsa
tatlı seçimlerinizi tekrar gözden geçirin ve azaltmaya çalışın,
tercihlerinizi şekeri azaltacak yönde değiştirin.
10 - 19 puan arası:
Basit şeker tüketiminiz artmış görünüyor. Yediklerinizi dengelemek için
günlük beslenmede sebze, meyve ve protein dengesine dikkat edin,
tatlıları azaltıp meyve ve besin değeri daha iyi olan süt/yoğurt
seçimlerine de yer verin. Şeker oranı yüksek besinleri azaltın.
Diyabetikler için küçük bir adım
Diyabet
hastalığının artışı sürekliliğini koruyor, hiç bitecek gibi de
görünmüyor. Amerikan Diyabet Derneği, diyabetin görülme sıklığının 1990
yılından 2005 yılına kadar, bin kişide 26.4 iken 54.5 seviyesine
çıkarak neredeyse iki kat artış gösterdiğini belirtiyor. Dünya Sağlık
Örgütü ise 2025 yılında diyabetli birey sayısının neredeyse 330 milyona
ulaşabileceğini düşünmekte.
Yapılan birçok çalışma, diyabetli bireylerin yani şeker
hastalarının haftada en az üç gün olacak şekilde 35 - 40 dakika orta
tempolu yürüyüş yapmaları gerektiğini gösteriyor. Çünkü diyabet
hastalığı vücut fonksiyonlarının çoğuna zarar veren etkiler gösteriyor.
Bu nedenle 21. yüzyılın hastalığı da denilen diyabetten korunmada
fiziksel olarak aktif olmanın önemine dikkat çekilmeli, böylece kalp
hastalıklarına karşı da önlem alınmalıdır.
Daha çok
yetişkinlerde görülen diyabet hastalığı son zamanlarda sıklıkla
çocuklarda da karşımıza çıkan bir sağlık problemi olmaya başladı. Çocuk
obezitesinin son 10 yılda yüzde 10 - 15'lik artışıyla diyabete
yakalanma sıklığı çocuklarda da yaklaşık olarak aynı değerde arttı.
Bu
nedenle kendiniz için yapacağınız yürüyüşlerin çocuğunuz için de
koruyucu olduğunu bilerek ailece yapılacak fiziksel aktivitelere
yönelmelisiniz.
Diyetisyen Sanem Apa
Geç saatlerde yemek sakıncalı
Yaz aylarında günler
daha uzun, güneş etkisini uzun saatler gösteriyor. Tüm gün sıcağın
ardından akşam yemeğini daha serin ve keyifli yemeyi tercih edenler bu
sebeple daha geç saatlerde yemeğe başlıyorlar. Eğer bir de geç saatlere
kadar plaj, havuz, deniz keyfi yapanlar varsa duş almak, dinlenmek,
giyinmek ve yemeğe hazırlanmak oldukça gecikiyor.
Geç
saatlere kadar aç kalmak, akşam yemeğinde ihtiyacınızdan daha fazla
yemek yemenize sebep olabilir. Akşam metabolik hızımız daha düşük
oluyor çünkü dinlenme ve uyku sırasında metabolizma daha az kalori
harcıyor. Bu sebeple de gece yenilen yemeklerin yağa dönüşmesi daha
çabuk olabiliyor. Geç yemek yediğinizde tersine daha tokluk
hissedebilirsiniz ama siz yine de kahvaltıyı atlamayın. Bir adet meyve
veya 10-15 fındık veya 1 bardak süt bile olsa kahvaltı edin, aksi
takdirde akşamüzeri daha fazla acıkır ve gece yine yemek yersiniz. Bu
kısır döngü sağlıksız ve hızlı kilo almanıza sebep olur. Eğer akşam
yemeğini geç yemeyi planlıyorsanız; Yemeğe çok aç başlamayın, ara öğün
tüketmeye gayret edin.
Yemeğe geçmeden 1-2 saat önce 1 meyve veya 10-15 fındık yiyin.
Yemek öncesi kokteyl var ise çiğ sebze ve meyveler ile oyalanın.
Bol su için. Sizi uzun süre tok tutacak lifli gıdaları tercih edin.
Yemeğe başlarken mutlaka masada bol yeşillik ve sebze bulunmasına özen gösterin.
Masada oturma süresi uzadıkça bir şeyler yemenize engel olamıyorsanız, naneli şeker ile yemeği sonlandırın.
Çok geç bir saat ise tatlı yemeyi reddedin ve geceyi meyve ile bitirin.
3. gün Yaz Diyeti
Sabah
2 dilim çavdar veya kepek ekmeği (ekmeğin 1 dilimi akşam yemeğine kaydırılabilir)
1 dilim az yağlı dil veya kaşar peyniri
1 dilim karpuz veya kavun Şekersiz çay
Öğle
1 lahmacun (erkekler için 2 olabilir)
1 bardak ayran
Bol salata
Ara öğün
2 top dondurma
Akşam
Izgara balık
1 dilim beyaz peynir
Bol salata
4-5 kaşık zeytinyağlı sebze
Ara öğün
2 porsiyon meyve
Tatil keyfi: 2 meyve ve 1 dilim ekmek yerine, 1 duble rakı veya 2 kadeh şarap içilebilir.
Diyeti uygularken
Gün boyunca 4-5 fincan açık ve şekersiz siyah çay, daha fazla
miktarda şekersiz bitki çayı ile en fazla 2 fincan kahve içilebilir.
Su
tüketimi kadınlar için günlük en az 8-10 bardak, erkekler için ise en
az 10-12 bardak olmalıdır. Gerekli durumlarda alkol tüketimi kadın için
haftada 2-3 kadeh, erkek için 4-5 kadeh ile sınırlandırılmalı ve şarap
tercih edilmelidir.
Salatalara 1 tatlı kaşığı zeytinyağı yeterlidir. 1 tatlı kaşığı zeytinyağı ile 5 adet zeytin değişebilir.
Sebze
yemeklerinde 1 kg için 2 çorba kaşığı zeytinyağı kullanılmalıdır. Bu
programlar Sağlıklı Beslenme ve Diyetetik biliminin temel ilkeleri göz
önünde bulundurularak düşük aktiviteye sahip sağlıklı yetişkinler için
örnek olarak hazırlanmıştır.
Kronik
rahatsızlığı olanlar ile hiç sağlık muayenesinden geçmemiş olanların,
hamilelik, emzirme dönemi gibi özel bir beslenme programı içinde
olanların hekime danışmadan veya bir beslenme uzmanı ile şahsen
görüşmeden uygulamamaları önemlidir.
Karbonhidratlar
Şekerli gıdalar
|