Okunma Sayısı : 1131  |
Bir mineral ve vitamin deposu olan süt ve süt ürünleri hayatın her evresinde tüketilmeli.
Süt çok sayıda besin öğelerini bileşiminde bulundurması nedeniyle insan
yaşamının her evresinde tüketilmesi gereken temel besinlerin başında
yer alır. Sütteki protein kalitelidir. Sütte bulunan karbonhidrat türü
olan laktoz, süt enerjisinin kaynağıdır. Beyin ve sinir hücrelerinin
oluşumunda, bağırsak hareketlerini düzenlemede yardımcıdır.
Uygun ortam sağlayarak faydalı bağırsak bakterilerini geliştirir, ancak
süt içme alışkanlığı olmayanlarda hafif mide bulantısı, karında gaz,
midede ekşime ve hafif ishal görülebilir.
Süt yağı, süt
enerjisinin bir diğer kaynağıdır. Yağda eriyen vitaminlerin (A, D, E,
K) emilimini sağlar. Özel durumlarda ve yetişkinlik çağında yarım yağlı
ya da yağsız süt de tüketilebilir. Süt yağında bulunan yağ asitleri,
özellikle çocukların sinir sistemi ve entelektüel kapasitelerinin
gelişimini sağlar.
Kemik dokusunu geliştirir
Süt, mineral
(kalsiyum, fosfor, iyot, sodyum, magnezyum) bakımından da zengindir.
Hiçbir besinde olmadığı kadar fazla ve kullanılabilirliği yüksek
kalsiyum mineralini içerir. Kalsiyum, fosfor ve magnezyum kemik
dokusunun temel bileşenidir.
Çocukluktan 20-25 yaşına kadar
dengeli beslenmeyle kemik mineral dokusu artar. Yaşlılıkta ise
hareketsizlik ve hormonal dengenin değişimine bağlı olarak kemik
mineral dokusu azalır. Kalsiyum, fosfor ve protein içeriği zengin olan
süt, çocukluk ve gençlikte kemik dokusunun gelişimini sağlar,
yaşlılıkta yaşanan kaybı ise azaltır.
Süt proteini, kalsiyum
emilimini artırdığı gibi, kemik dokusu hücrelerinin oluşumunu sağlar.
Süt karbonhidratı olan laktoz da ince bağırsaklardan kalsiyum emilimini
artıran önemli bir faktör.
Süt büyüme ve gelişmede, besin
öğelerinin vücutta elverişli kullanılmasında, sinir sisteminin
fonksiyonlarının yerine getirilmesinde, vücut direncinin gelişmesinde
ve kan yapımında önemli bir işlev gören çok sayıda vitamini içerir.
Sokak sütlerine dikkat
Süt insanda hastalığa neden olabilen zararlı mikroorganizmaların
üremesi için de elverişli bir besindir. Özellikle sokak sütleri saf,
taze ve doğal olduğu yanılgısıyla tercih edilebiliyor, oysa bunlar
denetimden uzaktır; su, nişasta vb. maddeler eklenerek besin değeri
azaltılmış olabilir ve her türlü mikroorganizmayı içerebilir.
Kaynatılarak
sütün içindeki mikroorganizmaların yok edildiği düşünülüyor ama aslında
kaynatmayla sadece bazı mikroorganizmaların üremesi durdurulabilir.
Sütün mikrobiyolojik açıdan sorunsuz hale getirilebilmesi, kaynamaya
başladıktan sonra en az 10-15 dakika bu işleme devam etmekle mümkün
olabilir.
Süt ve süt ürünleri temel besin öğelerinin tamamına
yakınını bileşiminde bulundurmasından dolayı yaşamın her evresinde
(anne sütünün verildiği ilk altı ay dışında) tüketilmeli, günde iki
bardak ısıl işlem geçirmiş (pastörize veya UHT) sağlıklı süt içilmeli.
Haftanın tarifi
Çilek keyfi
Malzemeler: İki light bisküvi, beş-altı çilek, bir su bardağı light
süt, toz tatlandırıcı.
Hazırlanışı: Light süt ısıtılır, bisküviler içine batırılıp ıslatılır.
Çilekler doğranıp üzerine eklenir. En üste yapay toz tatlandırıcı
serpilerek tüketilir.
Not: Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü'nün hazırladığı "Güvenli Süt Tüketimi Raporu"ndan yararlanılmıştır.
Haftanın öğüdü
Yarım yağlı ya da yağsız olanları tüketin
Yağsız
sütler ve yarım yağlı sütler, tam yağlı sütlere göre daha fazla
kalsiyum içerir. Obezite, kalp hastalıkları, osteoporoz gibi sağlığı
tehdit eden ve yaşam kalitesini düşüren hastalıklara karşı koruma
sağlamak için beslenmenizde tam yağlı süt ve ürünleri yerine yarım
yağlı veya yağsızları tercih edin.
|
|
|